EEG BIOFEEDBACK - metoda wspomagania dzieci

dr Michał Janson
ul. Podpromie 10,
35-045 Rzeszów
Rejestracja:
tel. 607 158 170

EEG BIOFEEDBACK NOWA METODA WSPOMAGANIA NASZYCH DZIECI

wywiad z dr Michałem Jansonen psychologiem, adiunkt w Katedrze Psychologii Emocji i Motywacji na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II, wykładowca na Uniwersytecie Reszowskim, w Lubelskiej Szkole Biznesu.

dzieckowrzeszowie.pl - Co to jest terapia biofeedback?
dr Michał Janson – termin biofeedback (w skrócie bfb) oznacza biologiczne sprzężenie zwrotne, czyli formę pracy z własnym ciałem gdzie dominujący jest mechanizm, w którym na bieżąco modyfikuje się działanie wybranego układu na podstawie dochodzących informacji o stanie jego aktualnego funkcjonowania.

Jest nowoczesną metodą terapeutyczną, choć stosowaną od ćwierć wieku w wielu ośrodkach zagranicznych, a od jakiegoś czasu i polskich, za pomocą której klient może nauczyć się samodzielnego przywracania prawidłowej równowagi fizjologicznej, zaburzonej różnymi czynnikami. Zmianę stanu psychofizjologicznego uzyskujemy za pomocą obserwacji i regulacji wybranych parametrów fizjologicznych mierzonych czułą aparaturą. Przykładowo: oddech, akcja serca, temperatura, aktywność elektryczna mózgu, skóry czy mięśni.

W EEG Biofeedback są nimi fale mózgowe, które mają określony związek z funkcjonowaniem centralnego lub wegetatywnego układu nerwowego.

dzieckowrzeszowie - Wspomniał Pan o czynnikach, które zaburzają stan psychofizjologiczny człowieka. Czy są to jakieś konkretne czynniki, które można wymienić?

dr Michał Janson - Jest ich naprawdę bardzo wiele, ale te, o których wiemy z publikacji czy informacji z ośrodków terapeutycznych, że skutecznie mogą być eliminowane czy obniżane to z pewnością: dysfunkcje wrodzone lub okołoporodowe (zaburzenia koncentracji uwagi – ADD, zespół nadpobudliwości psychoruchowej ADHD); czynniki stresowe powodujące zaburzenia w czynności centralnego i wegetatywnego układu nerwowego; czynniki warunkujące pochodzenie takich zaburzeń jak: padaczka czy opóźnienie rozwoju psycho-ruchowego; uszkodzenia lub dysfunkcja w zakresie wyższych czynności O.U.N. (mowa, pamięć, uczenie się); epizody zaburzeń krążenia mózgowego, powodującymi upośledzenie funkcji mowy czy ruchu. Terapia ta jest bardzo pomocna przy zaburzeniach snu i zasypiania, treningu nad kontrolą emocji, usprawnia koncentrację uwagi i samokontrolę.

dzieckowrzeszowie.pl - Jak wygląda taka terapia?
dr Michał Janson - Terapia polega na uczeniu się. W skrócie, osoba obserwując stan swojego ciała (tj. wybrany parametr fizjologiczny) jest motywowana poprzez nagrody do wprowadzania i utrzymywania, w serii treningów, określonych zmian do własnego funkcjonowania. Pierwsze efekty można zaobserwować już po kilkunastu spotkaniach, choć zalecane jest, aby odbyło się ich minimum 20 a w uzasadnionych sytuacjach nawet do 80. Pierwsze spotkanie lub spotkania zawsze powinny być poświęcone na rzetelną i dogłębną diagnozę stanu klienta. Przy EEG biofeedback przeprowadza się badanie EEG, aby ustalić wartości aktywności elektrycznej mózgu, oraz uzupełnia się badanie o wywiad, czasem stosowne kwestionariusze, rozmowę. Diagnozując problem, następnie wpływajmy działaniem terapeutycznym - zmieniamy stan funkcjonalny wybranego parametru a tym samym stan psycho-funkcjonalny osoby. Na przykład: zwiększając natężenie (amplitudę) fal beta osoba podnosi zdolności pamięci i koncentracji. W wyniku powtarzania treningów nabywa i utrwala zdolności świadomej regulacji możliwości pamięciowych i koncentracji. Podkreślmy to że trening EEG biofeedback polega na uczeniu się samodzielnej regulacji wybranych fal mózgowych. Zwiększa się generację tych fal, których jest za mało - a powinno być więcej i jednocześnie tłumi się fale niekorzystne, których jest za dużo. Przywraca to w efekcie zaburzoną równowagę psychiczną i fizyczną do normy, a tym samym pozbywa się różnych dolegliwości związanych z nieprawidłowymi wzorcami fal mózgowych. Trening działa na zasadzie uczenia się i zdobywania specyficznych umiejętności. Jak wykazały badania naukowe jego efekty są długotrwałe i nie wywołują skutków ubocznych. Powtórzę jeszcze raz :terapia EEG biofeedback jest bezpieczna. Nie stwierdzono niekorzystnych efektów tej formy terapii.

dzieckowrzeszowie.pl - W jakich problemach i zaburzeniach dziecięcych ma zastosowanie taka terapia? dr Michał Janson – EEG-Biofeedback to metoda zwiększania możliwości umysłu: poprawia koncentrację uwagi, szybkość myślenia, kreatywność, pamięć, polepsza również nastrój, samoocenę i sen, uczy relaksu. Jej głównym zadaniem jest optymalizacja pracy mózgu. Ze względu na jej wszechstronność można ja stosować w ogromnej liczbie przypadków, ale jest jedno bardzo ważne kryterium jej powodzenia. Otóż, jest to współpraca pomiędzy klientem a prowadzącym terapię. Klient musi reagować na polecenia a więc nie tylko je wykonywać, ale także rozumieć! To jedyne wymaganie wobec pacjenta. A w jakich przypadkach z powodzeniem stosuje się terapię? Są to według różnych źródeł: jak mówiłem nadpobudliwość psychoruchowa ADD, ADHD (skuteczność do 90%), zaburzenia procesu uczenia (dysleksja, dysgrafia itp.), zaburzenia snu, stany depresyjne, migreny- bóle przewlekłe, stany stresu, trema, obniżona zdolność do zaprezentowania własnych osiągnięć, zaburzenia koncentracji uwagi i jej zatrzymanie, zaburzona samoocena, problemy z agresją, zaburzenia przyjmowania pokarmu (anoreksja i bulimia), niepokój psychoruchowy, jąkanie, tiki, moczenie nocne, różne rodzaje uzależnień (gry, narkotyki, alkohol), stany po udarze mózgu, po urazie czaszki, opóźnienia rozwoju, mózgowe porażenie dziecięce, wspomagająco w schizofrenii i psychozach, lekkie upośledzenie umysłowe.

Skutki terapii EEG Biofeedback, jak wykazują badania eksperymentalne oraz wyniki praktyczne, utrzymują się po zakończeniu każdej sesji terapeutycznej i podlegają mechanizmom zapamiętywania i uczenia się. Żeby posłużyć się znanymi przykładami najnowsze badania takich autorów jak: Lubar, Thompson i inni wykazały iż efekty terapeutyczne u pacjentów z ADHD utrzymują się przez okres co najmniej10 lat. Pionier EEG Biofeedback, Joe Kamiya, wykazał korzystne efekty terapii alfa biofeedback w okresie ponad 30 lat.

EEG-biofeedback polecam zwłaszcza osobom narażonym na ciągły stres od których wymaga się znacznej koncentracji i kreatywności: uczniom, studentom, menedżerom, aktorom, lotnikom, policjantom, dziennikarzom, prawnikom. Uczniowie i studenci mający problemy z koncentracją, pamięcią i uwagą mogą znacznie poprawić te dysfunkcje w wyniku EEG biofeedback. Neurofeedback oraz klasyczny biofedback pomoże osobie nie tylko poprawić swój potencjał intelektualny, lecz również opanować skutecznie różne niekorzystne skutki stresu i pomoże zdobyć umiejętności jak radzić sobie ze stresem w trakcie jego występowania. Terapia biofeedback nie jest tylko sposobem na odstresowanie.

dzieckowrzeszowie.pl - Jak wyglada taka terapia, czy jest się czego bać?
dr Michał Janson - Wręcz przeciwnie! Wiele osób bardzo lubi treningi i muszę przyznać, że dla wielu sposób pracy jest ogromnym zaskoczeniem. Ponieważ wyżej wymienione parametry nie są zazwyczaj dostępne świadomej kontroli stosuje się wyspecjalizowane zestawy pomiarowe i komputerowe, które przetwarzają wspomniane parametry na postać wideo gier. Wideo gra, na przykład jazda samochodem, sterowana jest wyłącznie poprzez wybrany parametr mózgu, którym może być dla przykładu fala beta EEG. Pacjent, spełniając warunki gry, to znaczy chcąc jechać równo środkiem i coraz szybciej, musi spowodować zwiększenie natężenia jednych a zmniejszenie innych określonych fal w swoim mózgu. Dla wielu jest to wręcz "kosmiczne odkrycie" - samochód czy motyl poruszający się za pomocą fal mózgu, zupełnie bez udziału klawiatury, myszki czy joysticka.

dzieckowrzeszowie.pl - Dziękujemy za rozmowę.